Leven met niet-aangeboren hersenletsel en zintuiglijke overprikkeling
Zeven jaar geleden veranderde mijn leven in één moment. Door een val liep ik niet-aangeboren hersenletsel (NAH) op. Wat dat precies betekent, is voor veel mensen lastig te begrijpen — en eerlijk gezegd soms ook voor mijzelf.
Niet-aangeboren hersenletsel houdt in dat je hersenen beschadigd zijn geraakt na je geboorte. In mijn geval zie je het niet direct aan de buitenkant. Toch is het er elke dag. Vooral in de manier waarop mijn brein prikkels verwerkt.
ALLES WORDT SNEL TEVEEL
Zintuiglijke overprikkeling betekent dat mijn hersenen prikkels niet meer goed kunnen filteren. Geluid, licht, beweging, gesprekken, emoties van anderen — alles komt tegelijk binnen. Waar een gezond brein automatisch onderscheid maakt tussen hoofd- en bijzaken, lukt dat bij mij niet meer vanzelf.
Een gesprek voeren terwijl er achtergrondgeluid is. Een winkel met fel licht. Muziek op de radio. Een scherm dat te lang aanstaat. Voor anderen misschien normaal, voor mij soms al genoeg om mijn systeem te laten vastlopen.
Details komen allemaal "los" binnen in plaats van in één geheel en het verband is weg. Dat betekend dat ik geen stoep zie, maar allemaal tegels. Geen boom, maar allemaal blaadjes. Ik hoor geen liedje, maar allemaal losse klanken...
Ik kan zo nog wel een uurtje doorgaan.
WAT ER DAN GEBEURT
Overprikkeling voel ik niet alleen in mijn hoofd. Het is alsof mijn brein overloopt. Denken wordt moeilijk, woorden raken kwijt, emoties zijn moeilijk te controleren. Ik kan plotseling extreem moe of verbaal agressief worden, hoofdpijn krijgen, misselijk zijn of omvallen door evenwichtsproblemen. Ik moet me dan terugtrekken uit alles. Alle gewonen dingen worden ontzettend ingewikkeld om uit te voeren. Ik kan bijvoorbeeld geen veters strikken, eten koken en ik maak fouten bij het inpakken van jullie bestellingen.
Als ik blijf doorgaan wordt het snel zo erg, dat ik niets meer kan overzien, de controle over alles verlies en ook niet verder wil leven op deze manier.
Dat gevoel gaat gelukkig weer over als ik weer ontprikkeld ben.
Het lastige is dat ik het zelf niet zie aankomen, totdat het te laat is. Dat maakt voorkomen en inschatten ingewikkeld — en vaak ook frustrerend. Ik ben hulp van anderen nodig om het te signaleren.
Ik leer wel conclussies te trekken op bepaalde, vaak verontwaardigde reacties van anderen en probeer me dan ook terug te trekken. Dan voel ik me daar ook rot over.
GEEN KWESTIE VAN GEWOON DOORZETTEN
Wat ik heb moeten leren tijdens mijn revalidatie traject van 3 jaar, is dat dit geen kwestie is van “even volhouden” of “je eroverheen zetten”. Mijn hersenen werken anders. De filters die ooit automatisch werkten, zijn beschadigd geraakt.
Ik kan mijn grenzen verleggen door training, structuur en bewust omgaan met prikkels, maar ik kan ze niet negeren. Doe ik dat wel, zoals beurzen bezoeken, spelletje spelen op mijn telefoon, tv kijken, noem maar op... dan betaal ik daar altijd de prijs voor.
Ik kan geen gitaar meer spelen, wat ik vroeger graah en veel deed. Geen film kijken, boeken lezen. Want alles is een zee aan informatie.
Ik probeer bewust te kiezen voor dingen die nu belangrijk voor me zijn en waar ik enig plezier uit kan halen. Dingen en be,igheden waar ik voor overprikkeld "wil" raken. Dingen echt die de moeite waard zijn, zoals af en toe dingen doen met mijn kinderen. Af en toe een avondje uit met mijn man, zus en zwager en natuurlijk de beurzen. De rest van het jaar ben ik aan het herstellen.
LEVEN BINNEN MIJN NIEUWE GRENZEN
Leven met NAH betekent leren doseren. Rust nemen vóórdat het te laat is. Kiezen wat wel kan en wat niet. Accepteren dat mijn grenzen geen zwakte zijn, maar een neurologische realiteit.
Creatief werken, met mijn handen, in stilte en focus, heeft mij geholpen om weer structuur en betekenis te vinden. Het helpt herstellen van overprikkeling en nieuwe voorkomen. Het geeft me rust in een wereld die te hard en te snel voor me voelt. Het zorgt ervoor dat ik een dagstructuur heb en nog iets kan betekenen voor anderen. Het is ook het enige dat ik kan doen zonder gevolgen.
Deze blog is geen klacht, maar een uitleg. Voor wie het wil begrijpen. Ik probeer niet te klagen maar te dragen. Als ik soms wat 'kort door de bocht' overkom, dan hoop ik dat jullie begrijpen dat ik dat niet met opzet doe maar dat mijn mogelijkheden op dat moment meer beperkt zijn.
Ik schrijf dit ook als een herinnering aan mezelf: dat leven met NAH anders is — maar niet minder waardevol.
Als mijn hoofd het niet meer doet, dan moet ik mezelf eraan herinneren en beter voor mezelf gaan zorgen.
Reactie plaatsen
Reacties
Oordeel niet over mij om wie ik soms ben en niet wil zijn!
Oordeel niet over mij omdat het voor mij al zwaar genoeg is iedere dag te overleven met wie ik niet wil zijn.
Oordeel niet over mij als je zelf niet weet hoe het voelt om geen controle te hebben over hoe je wel wilt zijn.
Oordeel niet maar koester mij om wie ik ben dan kan ik mezelf eindelijk accepteren………en zijn wie ik ben……….want ik had daar geen keuze in!
Lieverd je bent goed zoals je bent💝💝💝